تاریخچه علم حقوق درایران

تاریخچه علم حقوق درایران

اهميت تحقيق : پژوهش د رحوزه نظام قضائي بعد از مشروطه ناچيز است دربارة‌ نظام قضائي عهد باستان و دردورة‌اسلامي آثار كاملي هست

اول) اهميت تاريخ حقوق مرز تاريخي ميان توحش و تمدن سامان يافتن نظام حقوقي و قبول قواعدي به مثابة‌قانون در روابط جمعي است

دوم) ادوار حقوق در ايران :تاريخ حقوق را در تمدّن ده هزار ساله ايراني به دوره هاي متفاوتي تقسيم كرد :

1- آریائی : آغازنظام حقوقي تمدن ايراني حدود ده هزارسال پيش ميان اقوام پيش آريايي بود.

2-زرتشتی: استقرار نظام زرتشتي در ايران و تأثيرات حقوقي آن در ايران .

3- سنی وبعد شیعی: موقوف شدن نظام شرعي اهل سنّت و تأسيس سلسلة‌ صفوي وشیعه مذهب رسمي درايران

4- عصرقاجارانقلاب مشروطه(تأثيرپذيري ازاروپا وقانونمند كردن بيشتراختيارات پادشاه،‌ايجاد قواي سه گانه واستقلال قوة‌ قضائيه و مبري داشتن شاه ازمسئوليت قضايي

6- زمان پهلوی انحلال قوانین اسلامی ودادگستری اسلامی وحاکمیت بخشی به قوانین غربی ودادگستری غربی

7- انقلاب اسلامی 1357سعي دراسلامي كردن قوانين براساس فقه اماميه وحذف فرايند سكولارقضائي و دادگستري .

تاریخچه-علم-حقوق-در-ایران/ سایت علمی پژوهشی اسمان

نگاهي به ادوار تمدن اسلامي:

پدیدآور: رسول جعفريان تمدن اسلامي دوران‌هاي متفاوتي را پشت سر نهاده
الف: دوران شکل گيري و نضج تمدن اسلامي (قرن اول و دوم هجري دولت از زمان رسول خدا (ص) در مدينه تشکيل شد بايد دو قرن اول و دوم را دوران نضج‌گيري تمدن اسلامي بدانيم.

ب: دوران حرکت و پيشرفت (قرن سوم هجري اين نظم نوين، نوعي همسان‌سازي ميان اقوام مختلف بود که با آموزه‌هاي ديني و اخلاقي و انساني جديد و در پرتو تعاليم اسلام، فراهم آمددر 20سال نخست قرن سوم هجري،ترجمه متون علمي ازساير زبان‌ها به زبان عربي اوج گرفت و مخالفتها ديگر نمي‌توانست چرخه تمدن اسلامي را متوقف سازد. ظهورفيلسوف بن اسحاق کندی براي آينده طرح جديدي داشته باشد

ج: دوران اوج تمدن اسلامي (قرن چهارم تا اوائل هفتم) ظهور برترين چهره‌هاي علمي جهان اسلام مانند ابن‌سينا و بيروني و ...، نوشته شدن بهترين آثار اسلامي در زمينه‌ ديني و همه رشته‌هاي علمي ایجادو گسترده‌ترين سازمان اجتماعي و سياسي ظهور مي‌کند. مرکز ثقل اين تمدن شهر بغداد است است؛ در شرق اصفهان و در غرب همدان مي‌درخشند وکشورهای تمدن اسلامی با وحدتي بسيار جدي، راه پيشرفت را در پيش دارند.

د: دوران توقف و رکود (قرن هفتم – دهم/سيزدهم – شانزدهم) اواخر قرن ششم نشانه‌هاي رکود پديدار مي‌شود.جنگ‌هاي داخلي، ظهور تصوف و عدم باز شدن درهاي تازه ترقي علمي به روي مسلمانان، سبب درجا زدن آنان شد با حمله مغول بقاياي تمدن اسلامي به ويراني نهاد.با انحلال دولت ايلخاني، ايران مدتی ملوک‌الطوايف اداره شد در اين دوره تمدن اسلامي بدون يک تحول بنيادين ماندو مهم‌ترين مرکز تمدني غرب اسلامي اندلس، ازبین رفت

هـ: دوران تجديد (دهم تا دوازدهم / شانزدهم - هيجدهم) عصر عثماني و صفوي را از يک طرف و ظهور و دوام دولت مغولي هند را در دهلي از طرف ديگر، مي‌توان آغاز يک تجديد به شمار آورد.صفويان بر مبناي عقيده تشيع و عثماني بر مبناي عقيده تسنن حرکت تازه‌اي را شروع کردند. برآمدن فيلسوفان برجسته، منجمان و رياضيدانان و پزشکي، و نيز علوم انساني همه حکايت از تجديدتمدن اسلامي در قالب شيعي آن دارد.
و: دوران انحطاط (قرن سيزدهم و چهاردهم / نوزدهم تا بيستم) با تضعيف و نابودي دولت عثماني و صفوي ـ قاجاري و نيز دولت مغولي هند همراه بود. رسوخ تمدن غرب، سبب از هم گسيختگي در تمدن اسلامي شد پرسش‌هاي جهان اسلام درباره عقب ماندگی همه پاسخ‌هاي غربي پيدا کرد و اين خود آغاز انحطاط ديگري بود. انحطاط هم مطابق با معيارهاي جديد تعريف شد

ز: انقلاب اسلامي ايران،بازگشت به عصر شکوه‌مند تمدن اسلامي، برای اصلاح سيستم سياسي تئوری مشروطه از راه رسيد. افراط در تجدد گرايي ما را متوجه پديده «غرب زدگي» کرد و بازگشتي ديگر آغاز شد اين بازگشت به انقلاب اسلامي منجر شد حس بازگشت به عصر تمدن اسلامي، امت اسلامي باشد؛ نه تنها ايران، بلکه جهان اسلام در صحنه سياست جهاني حضوري جدي‌تر يافت.

ح: صفويه: الگويي براي تمدن اسلامي - ايراني پيشرفت‌هاي همزمان در علوم انساني مانند فلسفه، عرفان، ادبيات، فقه و نيز علومي مانند رياضيات و نجوم و پزشکي و داروشناسي، نشان از آن دارد که يک مجموعه در حال شکل‌گيري است.
يکي از مسائلي که در يک تمدن نسبتاً برجسته رخ مي‌نمايد، تبديل مرکزيت آن به نوعي مرکزيت بين‌المللي و جهاني است. چنين اتفاقي درباره اصفهان رخ داد.

https://historylib.com/articles/583

ادامه نوشته