نسبت سنجی نظریه مشروطه مشروعه شیخ فضل الله

و ولایت فقیه امام خمینی(کلیک کن)

نتیجه گیری:شیخ فضل الله نوری با مشروطیت مخالفتی نداشت؛درد او در اسلامی نبودن (غربگرابودن) مشروطه بود.

1-انتقاد او از قانون اساسی و قوانین جزایی و حقوقی و سایر قوانین وزارتخانه ها وادارات بود.او معتقد بود قانون اساسی ایران باید مطابق با قانون اسلام باشد

2- اومعتقدبود هیچ تضمینی برای اصل نظارت فقها و تطبیق قوانین باشریعت اسلام وجود ندارد(شیخ قانون اساسی را به دلیل مخالفت با احکام صریح اسلام، «ضلالت نامه» میخواند و معتقد بود درقانون اساسی مشروطه 20 مطلب مخالف حکم صریح اسلام وجود داردمعتقد بودمحال است کشور اسلامی با قانون اساسی مشروطه اداره شود چون ناگزیر باید بعد از مدتی اسلام حذف شود)

الف)مشترکات دو فقیه (توجه به حاکمیت اسلامی و تشکیل حکومت اسلامی، اجرای احکام اسلامی، قانون گذاری متشرعانه، تحدید حدود آزادی ها به اسلام، توجه به عنصر ولایت فقیه) دارند.

ب)تفاوت های دو فقیه (شیخ فضل الله بدنبال تشکیل حکومت اسلامی بود و به ولایت فقیه اعتقاد داشت، اما چون شرایط برایش فراهم نبود به قانون گذاری متشرعانه و حکومت شاه روحانی دوست، فعلا قانع شده بود، ولی درزمان امام خمینی شرایط تشکیل حکومت اسلامی تحت زعامت ولایت فقیه فراهم شده بود، امام خمینی بدان اقدام نمود و البته عنصر مصلحت را نیز به آن افزود.

در کل می توان گفت نظر شیخ فضل الله در جمهوری اسلامی ایران به تکامل خود رسید و امام عنصر مصلحت را نیز وارد حکومت نمود.